MAN2 Participatie
Uit DGBC Wiki
MAN2 Participatie | ||
|---|---|---|
| Categorie: Gebiedsmanagement | Maximum aantal punten: 8 | Verplicht? Ja |
Doel van de credit
Het proactief betrekken van stakeholders bij de gebiedsontwikkeling.
Toepassing
| Planfase | Realisatiefase | Beheerfase |
|---|---|---|
| √ | √ | √ |
Creditcriteria
Er kunnen maximaal 8 punten als volgt toegekend worden:
| Punten | Criterium |
| 1 | Een inventarisatie van alle potentiële stakeholders is opgesteld. |
| 1 | De relatie van de potentiële stakeholders tot de gebiedsontwikkeling is vastgesteld. |
| 1 | De relevantie van de potentiële stakeholders is geanalyseerd. |
| 1 | Een stakeholderplan is opgesteld voor de wijze waarop de stakeholders in het proces van de gebiedsontwikkeling worden betrokken. |
| 1 | De stakeholders worden daadwerkelijk bij het gebiedsontwikkelingsproces betrokken, conform het stakeholderplan. |
| 1 | De ‘key stakeholders’ zelf zijn bij de stakeholderanalyse en het opstellen van het stakeholderplan betrokken. |
| 1 | De doelen van de ‘key stakeholders’ zijn vastgesteld. |
| 1 | De ‘key stakeholders’ tevreden zijn over het participatieproces. |
Criteria-eisen
Het volgende toont aan dat wordt voldaan:
Eerste punt:
- Er is een volledige lijst of stakeholdermap opgesteld met alle potentiële stakeholders en hun contactgegevens
Tweede punt:
- Er is een matrix opgesteld waarin de relatie van de potentiële stakeholders tot alle inhoudelijke creditcriteria is aangegeven. Daarbij is ook de mate van relevantie weergegeven (++ zeer sterke relatie t/m -- geen relatie).
Derde punt:
- De potentiële stakeholders zijn ingedeeld naar de mate van relevantie, conform de kwadrantenmethode (zie 8. Aanvullende informatie) of vergelijkbare methode. Daarmee worden specifiek de ‘key stakeholders’ geïdentificeerd.
Vierde punt:
- Er is een stakeholderplan opgesteld waarin, op basis van de stakeholderanalyse, wordt omschreven hoe de verschillende categorieën stakeholders in het gebiedsontwikkelingsproces worden betrokken. Minimaal wordt aangegeven: de mate van participatie (niveau van de participatieladder), frequentie, gebruikte methoden.
Vijfde punt
- Er is een stakeholderplan opgesteld waarin, op basis van de stakeholderanalyse, wordt omschreven hoe de verschillende categorieën stakeholders in het gebiedsontwikkelingsproces worden betrokken. Minimaal wordt aangegeven: de mate van participatie (niveau van de participatieladder), frequentie, gebruikte methoden.
Zesde punt
- De ‘key stakeholders’ zijn zelf bij de stakeholderanalyse en het opstellen van het stakeholderplan betrokken.
Zevende punt
- De doelen van de ‘key stakeholders’ ten aanzien van de gebiedsontwikkeling zijn duidelijk voorafgaand aan de ontwikkeling uitgesproken en vastgelegd, ten behoeve van een evaluatie achteraf.
Achtste punt
- De ‘key stakeholders’ zijn tevreden met hun participatie gedurende het gebiedsontwikkelingsproces.
Aanvullingen op de criteria-eisen
Om bij een nieuwe projectfase (realisatie, beheer) in aanmerking te kunnen komen, dient een update van het stakeholderplan te worden gemaakt, aangezien per fase de stakeholders kunnen verschillen, evenals hun belangen, de wijze van participatie etc.
Benodigd Bewijsmateriaal
Eerste punt:
Eis 1
- Schriftelijk of digitaal document met stakeholderlijst of stakeholdermap en contactgegevens.
Tweede punt:
Eis 1
- Schriftelijk of digitaal document met stakeholder-/credit-matrix, waarin de mate van relevantie is weergegeven.
Derde punt:
Eis 1
- Schriftelijk of digitaal document met de indeling van de stakeholders conform de kwadrantenmethode (of vergelijkbaar) en een beschrijving van de ‘key stakeholders’.
Vierde punt:
Eis 1
- Schriftelijk of digitaal document met het stakeholderplan.
Vijfde punt:
Eis 1
- Schriftelijke of digitale documenten als vergaderagenda’s, presentielijsten van bijeenkomsten, notulen, afsprakenlijsten, intentieverklaringen van verbinding of participatie, informatiefolders, ondertekend visiedocument etc.
Zesde punt:
Eis 1
- Ondertekening van het stakeholderplan door de ‘key stakeholders’, notulen van overleggen etc.
Zevende punt:
Eis 1
- Schriftelijk of digitaal document waarin de doelen van de ‘key stakeholders’ met betrekking tot de gebiedsontwikkeling zijn vastgelegd.
Achtste punt:
Eis 1
- Schriftelijk of digitaal document met tevredenheidsverklaring van de ‘key stakeholders’, eventuele compensatieregelingen etc.
Definities
- Stakeholder
- Organisatie, groep of individu die beïnvloed wordt door de gebiedsontwikkeling of die van betekenis kan zijn voor de ontwikkeling. Dit betreft stakeholders, zoals (toekomstige) bewoners, bedrijven, gebruikers, omwonenden, ontwikkelaars, huurders, lokale natuurorganisaties, investeerders en lokale overheden binnen en buiten het plangebied. Ook partijen die bepaalde maatschappelijke belangen vertegenwoordigen, zoals ondernemersclubs en milieuorganisaties, zijn stakeholders.
- Stakeholderanalyse
- Inventarisatie van relevante stakeholders, hun relatie tot de gebiedsontwikkeling en de wijze waarop ze in het proces kunnen worden betrokken. Dit kan in de vorm van een lijst met namen en gegevens van de stakeholders en/of in de vorm van een stakeholdermap
- Stakeholdermap
- Een diagram waarin de stakeholders grafisch worden weergegeven ten opzichte van de gebiedsontwikkeling.
- Stakeholderparticipatie
- Wijze waarop de stakeholders bij de gebiedsontwikkeling worden betrokken. De mate van participatie kan variëren van informatie verstrekken tot (mee)beslissen.
- Stakeholderplan
- Plan waarin de stakeholderanalyse en de wijze van participatie van de stakeholders is vastgelegd.
- ‘Key stakeholder’
- Stakeholder die veel invloed op het gebiedsontwikkelingsproces kan uitoefenen en hierin tevens veel belangen heeft. Key stakeholders kunnen worden geïdentificeerd bijvoorbeeld via de kwadrantenmethode (zie 9. Aanvullende informatie)
Aanvullende informatie
Waarom participatie?
Duurzame gebiedsontwikkeling is een integraal ontwikkelingsproces, waarin alle relevante stakeholders in zo’n vroeg mogelijk stadium worden betrokken in een transparant en interactief besluitvormingsproces. De gedachte hierachter is dat hierdoor optimaal rekening wordt gehouden met de belangen van deze stakeholders. Tenminste worden deze belangen niet of zo weinig mogelijk geschaad. Waar dit onmogelijk blijkt, is een redelijke mate van compensatie wenselijk. Idealiter wordt echter gestreefd naar een win-win situatie voor alle betrokkenen, oftewel wederzijdse meerwaarde of mutual benefit. Tevens kan een vroegtijdige en adequate participatie van stakeholders leiden tot een groter draagvlak voor de gebiedsontwikkeling, waardoor tegenstand en vertraging in latere fasen kunnen worden vermeden of gereduceerd. In tegenstelling tot een conventioneel en voornamelijk lineair proces van gebiedsontwikkeling, met formele inspraak en bezwaarprocedures, verschuift de aandacht (tijd, geld, energie) naar een vroeg tijdstip in het proces, hetgeen winst oplevert in de latere fasen.
De participatieladder
De mate van participatie kan variëren van eenvoudigweg informeren tot het (mee)beslissen door de stakeholders. De zogenaamde participatieladder onderscheidt 5 niveaus (bron: participatieplaza.nl).
Stakeholderanalyse
Er zijn diverse methoden waarmee een stakeholderanalyse kan worden gemaakt. Een eenvoudige manier is om in een brainstorm (met reeds aanwezige stakeholders) de namen van stakeholders op briefjes te noteren en deze te rangschikken op een flipover. De stakeholderanalyse is overigens geen eenmalige exercitie of statisch document. Tijdens het ontwikkelingsproces kunnen er nieuwe stakeholders bijkomen. Daarom is het ook van belang dat de reeds betrokken stakeholders (in elk geval de ‘key stakeholders’) ook betrokken worden bij de analyse, zodat zeker is dat er geen relevante partijen over het hoofd worden gezien. Per planfase (plan, realisatie, gebruik) zal een deel van de stakeholders verschillen evenals de intensiteit en de wijze waarop ze in het proces worden betrokken. Daarom zal minimaal per fase een update gemaakt moeten worden van het stakeholderplan (zie 5. Aanvullingen op de criteria-eisen).
Relatie met inhoudelijke credits
Onderzocht wordt welke inhoudelijke (keurmerk)categorieën en credits van toepassing zijn op elke stakeholder. Zo zal een waterschap niet alleen bij het aspect water staan, maar ook bij energie omdat een deze duurzame energie uit het zuiveringsslib haalt. Deze relaties kunnen eenvoudig in beeld worden gebracht in een matrix met de stakeholders en de categorieën (of credits) als ingangen.
Relevantie van stakeholders
Niet alle stakeholders zullen even relevant zijn voor de gebiedsontwikkeling (dit kan ook per fase verschillen) en zullen ook niet allemaal even intensief behoeven te worden betrokken. Daarom is het zinvol om een onderscheid te maken tussen ‘key stakeholders’ en andere partijen. De ‘kwadrantenmethode’ is hiervoor een handige tool.
De wijze waarop de verschillende stakeholders worden betrokken zal onder meer afhangen van hun relevantie voor de gebiedsontwikkeling. De ‘key stakeholders’ zullen veelal meebeslissen, terwijl het voor minder relevante stakeholders kan volstaan om ze regelmatig te informeren (zie de participatieladder).
Referenties
Koppeling met andere credits in dit Keurmerk
Koppeling met andere keurmerken
Koppeling met BREEAM-NL Nieuwbouw
- MAN 6 – consultatie (keuzecredit)
- LE 8 – Partnerschappen met lokale natuurorganisatie (alleen scholen)
Indien voor de stakeholderanalyse een onafhankelijke methode wordt gebruikt en een derde partij faciliteert kan het hier opgebouwde bewijsmateriaal dienen als bewijsmateriaal voor het tweede punt BREEAM-NL Nieuwbouw MAN 6 Consultatie, voor de nieuwe of te renoveren gebouwen in het gebied.
Koppeling met BREEAM-NL Bestaande Bouw & Gebruik
Indien (een vertegenwoordiging van) de huidige huurders in het gebied worden betrokken zou het hier opgebouwde bewijsmateriaal mogelijk kunnen dienen als bewijsmateriaal voor BREEAM-NL Bestaande bouw, vraag 01005B: huurdersoverleg.
